Relaties

Zoeken in christelijke sites

transparant.jpg
Open zoekscherm
buildings-at-night-4.jpg

 

Kwetsbaar 

 

Kwetsbaarheid wordt vaak geassocieerd met schaamte, vertrouwelijkheid, zwakte en angst. Kwetsbaarheid is een voorwaarde voor intieme relaties en hechte vriendschappen. Kwetsbaarheid is een houding van transparantie. Jezelf kwetsbaar opstellen is voor sommige mensen niet eenvoudig. Het is een keuze om jezelf te laten kennen en een ander het recht te geven in je leven te spreken. Openheid is hierbij de uitgangspositie.

Kwetsbaarheid is: ervoor kiezen om jezelf te laten kennen. Ieder mens heeft gevoelens die van alles te maken hebben met onze behoeften. Eén van die behoeften in het kader van kwetsbaarheid is het verlangen naar geborgenheid en het geborgen zijn bij de ander. Het is in onze maatschappij, waarin uiterlijke schijn, onafhankelijkheid en snel leven de boventoon lijken te voeren, niet eenvoudig om ervoor uit te komen dat je een ander nodig hebt. En toch is het zo. De betekenis van het woord kwetsbaar is volgens Van Dale: "gekwetst kunnen worden". Dit zal iedereen bekend in de oren klinken. De meeste mensen lijken zelfs alleen al bij het horen van het woord 'kwetsbaar' in elkaar te krimpen. Het kan eng zijn en pijn opleveren. Soms wordt kwetsbaarheid zelfs op één lijn gezet met zwak en zielig. Zelden wordt het in verband gebracht met een houding van transparantie, waarvoor je kiezen kunt. Kwetsbaarheid is een keuze om jezelf te laten kennen en een ander het recht te geven in je leven te spreken.

Hoe verder met gebroken dromen…

Gebroken dromen

Marike Schoneveld

Was jij een van die kleine meisjes die zei: “Mama, ik wil later moeder worden!” Of was jij een van die jongetjes die riep: “Ik word brandweerman!” Veel mensen hadden als klein kind dromen over wat ze later wilden worden. Of misschien hadden ze die niet zo duidelijk, en kregen ze die later pas. Of werd de roeping tot brandweerman aangepast aan iets wat beter paste. Toch kun je op een punt komen in je leven waarop je terugkijkt en constateert dat je je dromen niet of slechts gedeeltelijk bereikt hebt.
Of dat je je dromen gerealiseerd hebt, maar dat het je niet gebracht heeft wat je hoopte of verwachtte.

 

In sommige gevallen kun je spreken van gebroken dromen: iedereen kent er wel voorbeelden van, in je eigen leven of in dat van anderen. Een alleenstaande moeder die vroeger droomde van een man, een bruiloft en een gezin. De bruiloft is er nooit gekomen, het gezin ontbeert een vader. Een kinderloos echtpaar, met een diep verlangen naar een baby. Een knappe vrouw met een glansrijke carrière, maar nog altijd, ongewenst, single. Een student die ervan droomde arts te worden, maar de studie bleek te zwaar. Je kunt er zelf ongetwijfeld voorbeelden aan toevoegen. De vraag is nu: als je te maken krijgt met teleurstellingen in je eigen leven of in dat van anderen, hoe ga je daar dan mee om? In dit artikel wil ik twee wegen belichten die ik veel tegenkom, en wil ik tevens een handreiking geven tot een derde weg.

We krijgen er allemaal wel eens mee te maken: angst. Soms is angst gezond en zet hij ons in beweging als we in gevaar zijn. Angst kan soms echter ook met ons op de loop gaan. Wij spraken met Jef De Vriese over ongezonde angst en hoe we die kunnen bevechten.

Jef De Vriese is klinisch psycholoog en directeur van het Centrum voor Pastorale Counseling in het Vlaamse Heverlee (CPC Nederland is onderdeel van De Hoop). “Angst hoort bij het leven,” vertelt hij. “Angst helpt je om hard weg te rennen wanneer je in een gevaarlijke situatie bent. Angst verhoogt je zenuwachtigheid voor een examen, zodat je gaat studeren. Het is dus nuttig omdat het helpt om problemen aan te pakken. Gezonde angst motiveert je en geeft je energie om aan de slag te gaan of op gepaste wijze te vluchten.”

Beheerst
Angst kan mensen echter ook belemmeren. Jef: “Bij overdreven angst ga je moeilijke omstandigheden vermijden in plaats van dat je er iets aan doet. Ongezonde angst ondermijnt je denken en je handelen. Je durft niet meer op straat te komen, ook als het veilig is. Je hebt faalangst voor een examen, wat ervoor zorgt dat je juist in paniek alles vergeet. Je wordt dan door angst beheerst.”

Oorzaken
Ongezonde angst kan verschillende oorzaken hebben. Jef: “Soms ben je bang omdat je dat geleerd hebt in je opvoeding. Je zag je ouders met schrik reageren op bepaalde omstandigheden, en dat doe jij nu ook. Of misschien heb je ondervonden dat je aan een bepaalde schrikwekkende situatie niets kunt verhelpen. De hulpeloosheid die je ervaart, leidt ertoe dat je ook geen initiatief meer neemt om het op te lossen.” Angst kan ook te maken hebben met angstige ervaringen. “Werkloosheid, ziekte, financiële crisis, geweld, misbruik en andere bedreigende ervaringen, kunnen aan de basis liggen van angst die je belemmert om goed te functioneren. Soms heb je die ingrijpende gebeurtenissen echt meegemaakt. Soms ben je bang dat een trauma zich zal voordoen. Dus probeer je die nare ervaring te vermijden.”

Vervreemding
Jef legt uit dat alle angst ontstaat door de vervreemding van God. “De eerste melding van angst in de Bijbel vind je onmiddellijk na de zondeval. De mens is zijn identiteit verloren. Gods doel voor zijn leven is aangetast. Adam en Eva hadden een verbroken relatie met hun Schepper, een gebroken eenheid met elkaar, en ze wisten dat ze zouden sterven. Als alle relaties met God, je naaste en jezelf ontredderd zijn, voel je diepe eenzaamheid. Je bent niet in staat om je leven vorm te geven zoals je wilt. Dan voel je angst om je bestaan en de zin daarvan.”

Vluchten
De meeste mensen die problemen met angst hebben, zijn zich niet bewust dat die angst uiteindelijk voortkomt uit een verbroken relatie met de Schepper. Jef ziet dat mensen met angst juist proberen om een relatie met God en met mensen te vermijden of te controleren. Jef: “Angst zoekt bescherming achter ‘schorten maken’, in vluchten ‘tussen de bomen in de hof’, met andere woorden: in dingen die God geschapen heeft in plaats van in Hem Zelf. Je kunt denken aan drugs, alcohol, internet, fanatieke sportbeoefening, fantasie, geld, carrière, macht, et cetera.”

Overwinnen
Hoe kunnen wij ongezonde angst nu overwinnen? Jef: “De oplossing voor elke vorm van belemmerende angst ligt in de liefde. Liefde drijft de vrees uit. Liefde opent je voor anderen. Angst overwinnen begint met het leren kennen van de veilige liefde van God, en van daaruit te leren moeilijke omstandigheden met moed aan te pakken.” Jef benadrukt dat verschillende vormen van angst verschillende benaderingen kunnen vragen. “In essentie gaat het er echter om dat mensen met angst anders gaan leren denken. Het uitgangspunt daarbij is Filippenzen 4:6-7. Blijf bidden met dankzegging, en vertrouw erop dat God je gedachten zal behoeden. Het gaat stap voor stap: jij doet wat jij kunt doen in het veranderen van jouw gedachtepatronen en je leert vanuit geloofsvertrouwen handelen zonder angst. God zal je op die weg bewaren.” 

De Hoop Nieuws, mei 2012

Voor meer informatie en hulp zie:  Angst

Vergevingsgezindheid, trouw zijn en opofferingsbereidheid. Het zijn belangrijke zaken voor een duurzame, goede relatie. Als je goed bent in het beheersen van je impulsen, maak je meer kans op zo'n relatie dan iemand die dat niet is.

Vergeven, wat overhebben voor een ander en trouw blijven, hangen samen met impulscontrole. Bij impulscontrole gaat het

om mechanismen die ons helpen bij het sturen van gedachten, gevoelens en gedrag. Hoe goed kun je bijvoorbeeld een eerste

impuls onderdrukken? Sociaal psychologe Tila Pronk van de Radboud Universiteit wilde weten of impulscontrole voorspellend

was voor drie vaardigheden die nodig zijn om een relatie te beschermen: vergevingsgezindheid, trouw zijn en opofferingsbereidheid. En jawel: deelnemers met een betere impulscontrole bleken op die drie punten beter te scoren dan anderen.

 

Vermoeide hersenen

Impulscontrole wordt gereguleerd vanuit de prefrontale cortex, een bepaald gebied in de hersenen, en varieert gedurende de dag. Pronk: „na een drukke dag kun je last hebben van moeheid van je prefrontale cortex. Dan heb je een lagere impulscontrole, met alle risico's van dien. Je pakt nog een glas wijn en maakt sneller ruzie met je partner. Dingen die je met 'frisse hersenen' waarschijnlijk niet zou hebben gedaan."

Mensen die het idee hebben dat ze hun impulsen niet altijd even goed beheersen, hoeven niet bij de pakken neer te zitten. Je kunt ermee leren omgaan en bijvoorbeeld afspreken om na het werk geen moeilijke gesprekken met je partner te voeren.

Dit artikel verscheen eerder in Weet. magazine nr. 9 (juni 2011). www.weet-magazine.nl.

 

Goede strijd

Een jonge leider is geërgerd doordat de bijbelstudie die zij gestart heeft nu wordt gegeven door een vriendelijk, maar incompetent heerschap. De voormalige onderwijzeres, die deze studies heeft gestart en opgebouwd, was door de leider van het kerkelijk onderwijs gevraagd om een nieuwe taak te aanvaarden.

Deze jonge leider wil niet meemaken dat 'haar' klas achteruitgaat. Maar ze wil ook geen onruststoker zijn. Zij heeft onlangs een seminar over leiderschap bijgewoond dat door haar werkgever werd betaald; zij wil het probleem graag aanpakken.

Dat doet ze dan ook, en ze ziet het escaleren van een probleem tot een conflict. Hoewel de incompetente onderwijzer werd verwijderd, en de klas sterk bleef, heeft het proces verschillende mensen verwond, inclusief de onderwijzer. Maar het meest blijvende impact was op de jonge leidster zelf. Langzaam maar zeker werd zij negatief en veroordelend. Alhoewel zij was klaargestoomd om problemen aan te pakken in het bedrijfsleven, was zij onvoorbereid om problemen in de kerk op te lossen.

Toen dit in onze gemeente was voorgekomen hebben we aan onze leiderschapstraining een hoofdstuk toegevoegd over het omgaan met conflicten.

Veel conflicten binnen de kerk lijken meer op worstelwedstrijden dan op straatgevechten: ze zijn minder pijnlijk dan ze lijken. Het is onmogelijk om onze leiders voor te bereiden op alle soorten van conflicten, dus we leren ze drie basisprincipes die kunnen worden aangepast om een specifieke situatie het hoofd te bieden.

De kunst van het troosten

 Petra Schipper

Een vriendin heeft haar man verloren na een tragisch ziekbed. Een collega is afgedankt en staat op straat. Bij het kind van de buurvrouw is autisme vastgesteld – en je ziet haar ermee sukkelen. Een vrouw van je gemeente moet met veel hartzeer haar moeder in het rusthuis laten opnemen omdat ze het ècht niet volhoudt om haar thuis te verzorgen. Een goede vriend blijkt terminaal te zijn. Een klasgenoot van je kind is verongelukt in het verkeer; je kent die ouders goed. Wat zeg je dan? Wat kun je doen? Je hoort het verhaal aan en je voelt je ongemakkelijk worden. Dit is zo ellendig, je vindt geen woorden, je zou liefst willen dat het niet waar was of dat ze er tegen iemand anders over zou beginnen, want je kunt hier niet goed tegen. “Wat erg voor je”, breng je eruit, en “ik bel je nog wel”. Wat moet je anders? Als je die persoon na een week weer ziet, bedenk je met schrik:
oeps, ik had die persoon nog moeten bellen…
 

schuld

De moderne mens weet nauwelijks meer hoe hij met (morele) schuld om moet gaan. Schuld is uit, ietsuit het verleden waarmee wij als mondige mensen anno nu hebben afgerekend. Maar schuld laat zich niet zo gemakkelijk wegredeneren, ondanks alle pogingen daartoe van veel hulpverleners.

‘Leef er maar lekker op los, want dat is gezond voor je’. Dat was de uitkomst van een onderzoek waarvan de resultaten werden gepresenteerd op een conferentie van de Britse Vereniging van Psychologie. De gezondheid, zo stellen de onderzoekers, wordt namelijk geschaad door het hebben van schuldgevoelens over de leuke dingen in het leven, zoals eten, drinken, roken, televisie kijken en seks. Mensen die veel kampen met schuldgevoelens, hebben een zwakker immuunsysteem en zijn daardoor veel vatbaarder voor verkoudheid en griep. Overigens blijken vrouwen zich vaker dan mannen schuldig te voelen en kunnen zij derhalve ook sneller ziek worden. Volgens de hoofdonderzoeker moeten mensen juist genieten van hun ‘zonden’, zolang ze niet schadelijk voor hen zijn. De lusten moeten zijn inziens vergroot worden.

Maar klopt dit wel? Zullen mensen hierdoor minder schuldgevoelens hebben? Immers: je schuldig weten, schuldgevoelens die je overvallen, schaamte, het besef gefaald te hebben, iedereen heeft er wel eens in meerdere of mindere mate last van gehad. Schuld over dat extra koekje dat je gegeten hebt of over het feit dat je er niet zo uit ziet als je in de reclame wordt voorgespiegeld.

We hebben allemaal wel eens te maken met boosheid. Als iemand onze grenzen overschrijdt of als we onrecht ervaren, voelen we een onbehagelijk gevoel. Wat is de functie van boosheid en hoe zorgen we ervoor dat het geen probleem wordt?

"Ira furor brevis est" (woede is een kortstondige krankzinnigheid), sprak de Romeinse dichter Horatius in de eerste eeuw voor Christus al puntig. Toch hebben nogal wat mensen last van deze kortstondige krankzinnigheid. Misschien wel de meesten. Boosheid en woede, maar weinig mensen zullen beweren daar nooit last van te hebben (gehad). In het verkeer, in relaties, op het werk of gewoon op jezelf, boosheid komt overal voor. Toch is boosheid iets waar veel mensen zich voor schamen; na een woede-uitbarsting volgt meestal schaamte en een gevoel van leegte omdat je jezelf zo hebt laten gaan, zo de controle over jezelf hebt verloren. Soms gaat de woede gepaard met verbale uitbarstingen of zelfs met fysiek geweld. Woede omdat dingen niet zo gaan als we wel zouden wensen, of omdat we ons gekwetst, geïrriteerd, onbegrepen of onmachtig voelen.

Gerrit Houtman

Blunders

 ‘Wat een ongelooflijke stommerik ben ik toch’ zeg je tegen jezelf omdat je je vergiste van persoon en dingen aan iemand vertelde die niet voor hem bestemd waren. Of als je je verspreekt bij een speech en iedereen lacht. Of wanneer je op het eerste etentje bij de ouders van je vriend een glas wijn omstoot.
Allemaal blunders waar je je kwaad over maakt, omdat ze je imago in gevaar brengen (dat denk je toch). Blunders die je een vervelend gevoel geven omdat ze het ideaalplaatje van jezelf aantasten. Ze laten je zien dat je niet alles in de hand hebt, zelfs niet hoe je overkomt bij anderen.

 

Spijt

Het wordt nog pijnlijker als je nadenkt over zaken waarbij je anderen veel pijn hebt aangedaan. Een vriendschap die door jouw toedoen is stukgelopen. Ruzie met je ouders die je nu, omdat ze overleden zijn, niet meer kan goed maken. Je ontrouw waardoor je partner alle vertrouwen in jou verloor. De opleiding die je niet voltooid hebt. Deze fouten knagen veel dieper aan je omdat deze je integriteit aantasten. Ze ondergraven je gevoel dat je een goed mens bent en doen je twijfelen aan je eigen intenties.