Nieuwe spiritualiteit

Zoeken naar onderwerpen in meer dan 100 christelijke websites

transparant.jpg
Open zoekscherm

Door drs. Martie Dieperink

De Bijbel en Spiritisme

Het wordt nu tijd te onderzoeken hoe de Bijbel over channeling en het oproepen van geesten denkt.

De Bijbel waarschuwt niet zomaar, zonder reden, tegen spiritisme, het oproepen van geesten. Gezien de negatieve ervaringen die mensen kunnen krijgen met geesten, kunnen we begrijpen dat de Bijbel het oproepen van geesten verbiedt:

“Duld niet dat iemand zijn dochter of zoon door het vuur laat gaan. Laat ook geen waarzeggers, wichelaars, voorspellers, tovenaars en bezweerders toe, noch personen die de geesten van doden kunnen oproepen en raadplegen. De Heer, je God, heeft een diepe afschuw van allen die zich met zulke praktijken bezighouden” (Deut. 18:10,11).

Parapsychologen zijn nog wel eens van mening dat er bij het glaasje draaien en andere spiritistische verschijnselen in het merendeel van de gevallen geen geesten in het spel zijn. Het zou eerder gaan om de eigen onbewuste wensen, gedachten en angsten van de deelnemers, die via de onbewuste spierbewegingen naar buiten komen. Zo gezien zouden de boodschappen voortkomen uit de eigen geest. Men gaat dus uit van een gesloten model.

Dat zou echter maar moeilijk kunnen verklaren waarom bijvoorbeeld een medium met een totaal andere stem gaat spreken, die niet van haarzelf is. Aangezien ze in trance is, heeft ze dit ook niet zelf in de hand. Dat wijst er eerder op dat er een andere geest door haar heen spreekt.

 

De Bijbel gaat er ook vanuit dat er werkelijk de geest van een dode wordt opgeroepen. Als we het verhaal van de heks van Endor - die op verzoek van koning Saul de overleden profeet Samuël oproept -, goed lezen, kunnen we uit het verhaal opmaken dat Samuël zelf verschijnt. Als volgt luidt het verhaal:

“Saul maakte zich onherkenbaar door andere kleren aan te trekken. Vergezeld van twee mannen ging hij op weg en in de nacht kwamen ze bij de vrouw aan.

‘Ondervraag voor mij de geest van een dode’, zei hij. ‘Ik zal u wel zeggen wie u moet oproepen.’

‘Maar u weet toch wat Saul heeft gedaan,’ antwoordde de vrouw. ‘Hij heeft iedereen die de geesten van doden raadpleegt, het land uitgezet. Waarom wilt u mij in de val lokken? Soms om me te doden?’

Maar Saul zwoer bij de Heer: ‘Bij de levende Heer, u zult hiervoor niet worden gestraft.!’

‘Wie moet ik dan voor u oproepen?’ vroeg de vrouw.

‘Samuël,’ antwoordde Saul.

Toen de vrouw Samuël zag, begon ze luid te gillen.

‘Waarom hebt u mij bedrogen?” zei ze tegen Saul. ‘U bent Saul zelf.’

‘Wees niet bang,’ antwoordde de koning haar. ‘Zeg liever wat u ziet.’

‘Ik zie een geest uit de aarde opkomen.’

‘Hoe ziet hij eruit?’

‘Het is een oude man, gehuld in een mantel.’

Saul begreep dat het Samuël was. Hij knielde en boog zich eerbiedig neer” (1 Sam. 28:8-14).

Saul heeft het rampzalige gevolg van zijn daad ervaren door het plegen van zelfmoord. Het raadplegen van doden is geen vrijblijvende zaak, maar we hebben er een hoge prijs voor te betalen. De Bijbel maakt als volgt het verband duidelijk tussen het oproepen van een dode en het plegen van zelfmoord.

“Saul vond de dood omdat hij de Heer ontrouw was geworden en de woorden van de Heer in de wind had geslagen. Het ergste was dat hij de geest van een dode om raad was gaan vragen in plaats van de Heer te raadplegen. Daarom had de Heer hem gedood en het koningshuis overgedragen aan David, de zoon van Isaï” (1 Kron. 10:13,14).

We hebben met twee verklaringen kennis gemaakt: enerzijds dat er dingen uit het eigen onderbewuste naar boven kunnen komen, en anderzijds dat er werkelijk de geest van een dode kan spreken. Maar er is nog een derde mogelijkheid, dat we namelijk niet met een overledene zelf contact hebben, maar met een demon, die de overledene imiteert. Ik denk dat het in veel gevallen zo is. Wanneer New Agers zeggen dat ze communiceren met beroemde personen uit het verleden, ook bijbelse personen zoals Paulus en Ezechiël, dan moeten we er rekening mee houden dat het om demonen kan gaan die zich als deze personen presenteren.

 

Hekserij

In het bovengenoemde verhaal hebben we kennisgemaakt met de heks van Endor, die geesten opriep. Omdat in onze tijd de hekserij enorm in opmars is, willen we daar ook nader aandacht aan besteden. Zijn moderne heksen ook bezig met het oproepen van geesten en occulte zaken?

Wanneer vrouwen zich heks gaan noemen, hoeft dat nog niet altijd te betekenen dat ze met occulte zaken bezig zijn. Het kan ook gewoon een erenaam zijn die speciaal feministen hebben aangenomen. Maar in veel gevallen duidt de naam wel degelijk op terugkeer naar heidense religiositeit met de daarbij behorende occulte praktijken. De heksen zeggen zelf dat we de oorspronkelijke bron van het huidige heksendom moeten zoeken in de oude vruchtbaarheidsreligies, in de vrouwelijke vorm van religie. [30] In de moderne hekserij bespeuren we vooral een verlangen naar kracht, energie, en een vrouwelijke vorm van religie. Dit komt tot uitdrukking in de nieuwe verering van de Moedergodin of God als “Zij” en het doen van rituelen om spirituele krachten op te wekken.

In mijn eigen woonplaats bleek een echte heksenkring te bestaan. In de informatie die ik ontving, las ik:

“De Wicca (naam voor heks) in Nederland is op dit moment nog maar een heel kleine beweging. Dat is ook niet zo verwonderlijk, als je bedenkt dat het een religie is waarin  naast de religieuze feesten veel met magie wordt gewerkt. De essentie blijft echter een uiterst persoonlijke band tussen de mensen en de Goden – en deze intieme relatie wordt weerspiegeld in de organisatie van de moderne hekserij.”

Men gelooft noch in Satan, noch in Jezus, maar zoekt contact met goden en godinnen.

 “We vereren de Godin, de Godin van de Maan. In haar drievoudig aspect van Maagd, Moeder en Wijze Vrouw… We vereren de God, de Heer van leven en dood…”

De vraag is echter of deze Heer van leven en dood dezelfde is als de God van de Bijbel, de Vader van Jezus Christus die de sleutels van het dodenrijk heeft. Of gaat het om de grote Leugenaar die weliswaar onsterfelijkheid belooft, maar in werkelijkheid de eeuwige dood veroorzaakt.

De meeste heksen zijn hele normale mensen die bezig zijn met hun eigen geestelijke ontwikkeling en met het geven van hulp aan anderen in hun omgeving. Die hulp kan heel aards zijn, maar kan ook een talisman, een gesprek met tarotkaarten of magisch werk omvatten. Als je heks wilt worden, is het essentieel dat jij je voelt aangetrokken tot het religieuze deel van de Craft (deze heksenstroming), de jaarfeesten, de verbinding met de natuurkrachten en dergelijke. Daarnaast is het belangrijk dat je openstaat voor het occulte en magische, dat je erin bent geïnteresseerd en dat je de wil bezit om je daarbinnen een of twee gebieden eigen te maken. We treden dus de occulte wereld binnen met alle gevolgen van dien.

Zelfs bij vrouwen in de kerk is een groeiende interesse in hekserij te vinden, getuige het boek  Ruimte en Richting. In het boek worden drie heksen ondervraagd door Eva Ouwerhand. Zij schrijft:

“Vanaf het begin van mijn studie had ik me eigenlijk nauwelijks meer met de kerk bemoeid. Ik vond het maar een saaie boel in de kerk en ik had het gevoel dat de meditatiegroep waarin ik zat, mij veel meer te bieden had.

Met deze groep gingen we elk jaar naar een klooster, en daar ontdekte ik dat christen-zijn en je bezig houden met andere religieuze tradities, of het volgen van een boeddhistische meditatiemethode, elkaar niet hoeven uit te sluiten…

Zo langzamerhand kreeg ik het gevoel dat ik mij op een weg bevond, waarvan ik niet precies wist waar hij uit zou komen, maar die zich toch steeds duidelijker af begon te tekenen…

Na een tijd van afzetten tegen wat er allemaal mis was in de kerk, kreeg ik nu de gedachte dat ik de kerk misschien wel wat te bieden had. Ik besloot om de kerkelijke opleiding van de Nederlands Hervormde Kerk (opleiding tot predikant) te gaan volgen, en die keuze werd door mijn reis naar India nog versterkt.” [31]

Dat ze eerst door oosterse meditatie is heengegaan en zich nu voor hekserij interesseert, is niet verwonderlijk. Beide wegen voeren naar dezelfde occulte wereld.

In het boek doet Marieke uit de doeken hoe een heksenbijeenkomst precies verloopt.

“We zijn vriendinnen, dus eerst kletsen we even bij en drinken thee en zo. Voor het ritueel begint, trekken de vrouwen een energiecirkel door de vier elementen aan te roepen. Ieder element behoort bij een bepaalde windstreek en correspondeert met een bepaalde kleur, hoewel elke vrouw daarbij haar eigen associaties kan hebben…

De elementen worden opgeroepen en de energiecirkel wordt getrokken met een mes…

Binnen de cirkel roepen de vrouwen energie op. Ze roepen ook bescherming aan, dat er niet allerlei rare krachten binnenkomen. Binnen de energiecirkel worden de rituelen en meditaties gedaan.” [32]

Op een dergelijke wijze worden geesten opgeroepen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Amelie op een gegeven moment in meditaties allemaal godinnen is gaan zien.

Amelie beseft dat hekserij ook een gevaarlijke kant kan hebben. Ze ziet bepaalde zeer rechtse en fascistische tendensen in onze maatschappij die haar beangstigen. Deze sluiten in hun ideeën op sommige punten goed aan bij de herwaardering voor het vrouwelijke en de aarde in de Godinbeweging. Ze zegt:

“Daar heb ik het met mijn groepje heel duidelijk over gehad, dat we daar goed voor moeten opletten. Want de natuurreligie als zodanig kwam ook naar boven in de tijd van de opkomst van Hitler. De heksenbeweging, Wicca, was er toen ook al, en daar zaten heel enge figuren bij, daar moetje dus goed op letten. Op bepaalde punten sluit je heel goed aan bij het fascisme: het natuurlijke en de natuur, gymnastiek, gezond en Germaans. In die tijd is er veel onderzoek gedaan, juist naar oude rituelen.” [33]

Inderdaad, de nazi’s hielden zich bezig met meditaties en occulte zaken en vonden in de oosterse religies modellen voor hun nieuwe nazi-religie. [34]

 

Welke geesten?

Wat Amelie niet beseft is dat het gevaar van hekserij niet slechts iets bijkomstigs is. We moeten er rekening mee houden dat we door heksenrituelen in contact kunnen komen met de wereld van demonen. De vraag is actueel met welke geesten wij door dergelijke rituelen gaan communiceren.

Dan zijn we nu aan de vraag toe hoe we kunnen onderscheiden met welke geesten we te maken hebben. Wie zijn de godinnen die heksen zien? En als we met de verkeerde geesten in aanraking kunnen komen, waarom zou Janny Post dan door een demon zijn bedrogen en Johannes op Patmos de levende Heer hebben gezien?

New Agers maken terecht onderscheid maken tussen lagere entiteiten en hoge gidsen. Evenals er een rangorde is in de wereld van goede engelen – zo zijn er bijvoorbeeld aartsengelen en engelen -, is er ook in de wereld van de kwade engelen sprake van hoge gevallen engelen en lagere demonen. Maar New Agers beseffen niet dat er ook hoge gevallen engelen zijn. Ze geloven simpel dat de hogere gidsen goed zijn. Als ze zich goed voordoen, dan moeten ze wel goed zijn. We lezen bij Roman en Packer:

“Een gids van een hoog niveau zal inspirerend, liefdevol en prachtig aanvoelen. Je zult een gevoel van welzijn ervaren.” [35]

Dit vertelt de gids zelf aan hen. De geesten doen zich liefdevol voor. Maar de auteurs vragen zich niet kritisch af of ze werkelijk wel goed zijn. De satan doet zich voor als een engel van het licht; ook hij doet zich liefdevol voor, maar hij meent dat niet werkelijk. Op dezelfde manier kunnen mensen liefde bedrieglijk voorwenden. In de krant las ik het volgende verhaal.

“Scholen voor voortgezet onderwijs in Harderwijk gaan contactpersonen aanwijzen om meisjes beter voor te lichten in de strijd tegen de oprukkende loverboys. In totaal zitten al zestien meisjes in de hulpverlening na slachtoffer te zijn geworden van de knappe jongens die meisjes verleiden met als uiteindelijk doel hen in de prostitutie te brengen.

De meeste slachtoffers van loverboys zijn tussen de dertien en achttien jaar. De werkwijze is simpel. Meisjes worden, na een tijdje geobserveerd te zijn, benaderd door knappe jongens die de indruk wekken stapelverliefd te zijn. De meisjes worden overladen met cadeaus, etentjes en ritjes met mooie auto’s.

Vaak worden kwetsbare meisjes uitgekozen. Het gaat om meisjes met problemen thuis, of die al eerder slachtoffer zijn geweest van een zedendelict. Geleidelijk aan weken ze hun slachtoffers los van thuis en laten ze bij hen inwonen. Daarnaast worden meisjes vaak aan de drugs gebracht en na enkele maanden wordt ze tot prostitutie gedwongen” (ND, 15-1-2002).

Blindelings vertrouwen New Agers echter op hun geesten. In het boek van Janny Post heb ik geen enkele kritische vraag gevonden of de geleidegeest die zich Ezechiël noemt, werkelijk wel de echte profeet Ezechiël uit het O.T. is.

Janny Post meent het echte van het valse te kunnen onderscheiden door het licht dat een engel uitstraalt. Ze schrijft:

“De werkelijke overstijgende energie van liefde is altijd herkenbaar aan het licht. Entiteiten uit het licht zijn als het ware helder als kristal, waarin alle kleuren aanwezig zijn.” [36]

Maar ze beseft niet dat de duivel zich kan voordoen als lichtende gestalte, waarvoor Paulus waarschuwt (2 Kor. 11:14). Enkel aan het licht kan men de geesten niet toetsen.

Klimo vroeg een socioloog, Earl Babbie, in een interview naar het onderscheid tussen goede en slechte gechannelde wezens. Deze heeft het de entiteiten zelf gevraagd. We lezen:

“Als je ervan uitgaat dat het echt is, hoe kun je dan een goede van een slechte entiteit onderscheiden? Wij hebben dit benaderd door het de entiteiten te vragen. En we beginnen er enigszins een lijn in te ontdekken… het heeft te maken met een volmacht: Als de entiteit probeert jou zover te krijgen dat je hem volgt of probeert jou je macht te laten overdragen, dan moet je echt oppassen… Veel entiteiten zeggen dat het hun bedoeling is zichzelf overbodig te maken. Zij willen de mens alleen in staat stellen met zijn eigen intuïtie of hogere zelf of wat dan ook in contact te komen… (zodat) in de toekomst iedereen iets in mindere of meerdere mate zal channelen.” [37]

Een goede geest zal inderdaad mensen niet aan zich binden en de entiteiten in het citaat geven op zichzelf een juist criterium aan. Maar dat vrijheid wordt beloofd, kan echter ook een bedrieglijke belofte zijn. In de ashram in India zei men: “Hier ben je werkelijk vrij. Je hebt hier je eigen innerlijk licht.” Maar intussen werd je aan de goeroe gebonden die zelfs zei dat ze je eeuwig aan een koord had vastgebonden, als je een jaar in de ashram was geweest.

Voor Ursula Roberts is de zuiverheid van iemands geest van fundamenteel belang.

 “Als de aandacht en ontwikkeling echter worden gericht op hoge en zuivere gedachten, is het zeer waarschijnlijk dat tijdens de uittreding contact wordt gemaakt met een zuivere en hoge dimensie.” [38]

Er schuilt een kern van waarheid in haar betoog, als we tenminste onder zuiverheid ook nederigheid verstaan. We hebben gezien dat de satan een geest van hoogmoed is. Als iemand trots wordt door visioenen, weten we dat er van een verkeerde beïnvloeding sprake is. Demonen geven je het gevoel  dat je iets heel bijzonders bent en dat je een belangrijk werk te doen hebt. Janny Post schrijft in haar boek:

“Maar langzamerhand begon het kwartje te vallen en kreeg ik echt door dat ik zeer bijzonder was.” [39]

Maar ook als je oprecht bezig bent kun je nog misleid worden. Zelf zocht ik naar de waarheid, maar toch werd ik misleid.

 

Bijbelse richtlijnen

Aangezien al deze toetsingscriteria niet voldoen, gaan we nu verder om te onderzoeken hoe de Bijbel de geesten onderscheidt. De Bijbel leert ons niet af te gaan op subjectieve gegevens die bedrieglijk kunnen zijn, maar geeft objectieve criteria aan waar we ons aan vast kunnen houden.

Waarom worden toverij en het oproepen van geesten, zoals we hebben gezien, verboden? Ze brengen ons in het rijk van de duisternis. Waarom het gaat is dat we met de verkeerde geesten in contact komen, als we technieken toepassen om eigenmachtig, buiten God en Christus om, met de onzienlijke wereld contact te maken. De goede engelen kunnen we niet door een techniek oproepen. Als we bewust op ervaringen uit zijn, gaat het verkeerd. En dat gebeurt bijvoorbeeld in de hekserij.

Toen Catherina van Siëna, die zelf visioenen en openbaringen kreeg, zich afvroeg hoe ze misleiding kon onderkennen, gaf de Heer haar volgende onderricht.

“De duivel geeft wat de mens graag wil hebben. Wanneer hij ziet dat de mens begerig is naar spirituele visioenen en vertroostingen, dan doet de duivel zich aan die mens voor als een engel van het licht. Hij doet dat op verschillende manieren: soms als een engel, dan weer onder het mom dat hij Jezus is, en een ander keer als een van de heiligen (of bijbelse personen).” [40]

Daarom is de techniek van het channelen gevaarlijk genoeg.

Maar stel dat we spontaan een bijzondere ervaring hebben. Dan nog hebben we de geesten te onderscheiden. Welk wapen hebben we dan? Hoe toetsen we dan die verschijning? Een monnik uit het Oosten had lang geleden deze ervaring. Hij kreeg een prachtige ervaring. Hij kreeg een verschijning van vurige paarden en wagens en er werd hem verteld dat ze hem in de hemel bij Jezus en Maria zouden brengen, als hij instapte. Hij wilde inderdaad instappen, maar op dat moment maakte hij volgens zijn gewoonte een kruisteken. Toen waren de paarden en wagens eensklaps verdwenen. Het was een satanische manifestatie geweest. Zijn wapen was dus het kruisteken geweest. We hebben al geleerd dat de satan het kruis van Jezus Christus haat. Daar, op het kruis is hij door Jezus verslagen. Een valse geest buigt niet voor het kruis van Jezus Christus. De goede engelen belijden en dienen Jezus Christus als de Gekruisigde, de eniggeboren Zoon van God en de Heiland der wereld. Daarom gaf Catherina van Siëna het juiste antwoord toen iemand haar vroeg hoe ze wist dat ze niet misleid werd.

“Ik geloof inderdaad dat ik misleid kan worden. Maar ik wend me tot de boom van het meest heilige kruis van Christus, de Gekruisigde; daar steun ik op. Daar wil ik mezelf aan vastnagelen. Ik ben er zeker van dat, als ik met Hem vastgenageld ben in liefde en nederigheid, de duivels geen macht over me hebben. En dit niet vanwege mijn eigen kracht, maar vanwege de kracht van Christus, de Gekruisigde.” [41]

Inderdaad, voor de gelovige is Jezus, de Gekruisigde, de enige betrouwbare Gids die ons werkelijk naar de hemel leidt.

De apostel Johannes reikt ons het enige echte criterium aan om werkelijk goede van slechte geesten te kunnen onderscheiden:

“Vrienden, de valse profeten die in de wereld rondgaan, zijn talrijk. Geloof niet iedereen, maar onderzoek of iemand door de Geest van God bezield wordt. Of het de Geest van God is, ziet u hieraan: iedereen die erkent dat Jezus Christus als mens gekomen is, behoort de Geest van God toe. Een iedereen die Jezus’ menszijn ontkent, behoort de Geest van God niet toe. Zo iemand wordt bezield door de geest van de vijand van Christus” (1 Joh. 4:1-3).

Johannes had het hier tegen gnostici die leerden dat Jezus een schijnlichaam had. Dat betekent dat Hij niet werkelijk aan het kruis zou zijn gestorven. Op deze wijze wordt de kruisdood geloochend. In het algemeen kunnen we zeggen dat een geest die Jezus Christus niet de eer geeft die Hem als Zoon van God toekomt en zijn verlossingswerk in diskrediet brengt, niet van God is.

Op de volgende manier beschrijft Paulus het verschil tussen de geesten:

“Daarom verklaar ik u: iemand die gedreven wordt door de Geest van God, kan nooit zeggen: Vervloekt zij Jezus, en nooit kan iemand belijden: Jezus is de Heer, als hij niet gedreven wordt door de heilige Geest” (1 Kor. 12:3).

 

De Heilige Geest is niet op te roepen

Met demonen kunnen we door een techniek contact maken, maar de Heilige Geest en ook de goede engelen kunnen we niet door een techniek oproepen. We kunnen de Heilige Geest ontvangen, als we in Jezus Christus geloven. Het is niet zo dat de gaven van de Geest van nature in de mens verborgen zijn en dat we ze zelf kunnen ontwikkelen. De Geest geeft zijn gaven aan wie Hij wil.

“Er zijn verschillende gaven, maar de Geest die ze geeft, is een en dezelfde. Er zijn verschillende manieren om elkaar te dienen, maar de Heer die de opdracht geeft, is een en dezelfde. Er zijn verschillende uitingen van bijzondere kracht, maar het is een en dezelfde God die dit alles in allen bewerkt. Maar iedereen ontvangt de Geest tot welzijn van allen. De een ontvangt van de Geest de gave van wijsheid, een ander heeft dankzij dezelfde Geest de gave van kennis, en een derde legt door de werking van diezelfde Geest een groot geloof aan de dag. Door die ene Geest krijgen anderen de gave om zieken te genezen of de kracht om wonderen te doen, weer anderen de gave om uit naam van God te spreken, goede geesten te onderscheiden van duivelse, te spreken in vreemde klanken of de betekenis van die klanken uit te leggen. Maar al die gaven zijn het werk van een en dezelfde Geest, die daarvan aan ieder afzonderlijk uitdeelt zoals Hij wil.” (1 Kor. 12:4-11).

Maar betekent dit we zelf niets kunnen en mogen en dat we ons passief moeten opstellen? Bepaald niet. We mogen wel bidden om de Heilige Geest. Jezus heeft beloofd dat wij de Heilige Geest ontvangen als we God daarom bidden:

“Is er een vader onder jullie die zijn kind een slang zal geven als het om vis vraagt? Of een schorpioen, als het om een ei vraagt? Ondanks jullie slechtheid weten jullie je kinderen dus goede dingen te geven. Hoeveel meer zal dan de Vader in de hemel de heilige Geest geven aan wie Hem erom vragen” (Luc. 11:11-13).

De belangrijkste gave van de Heilige Geest is de liefde. Het belangrijkste waar we om kunnen vragen en waar we volgens Paulus ook intens naar moeten streven, is de gave van de liefde. We mogen ook om andere gaven vragen.

“Jaagt de liefde na, en richt u ook op de gaven van de Geest, vooral op die van de profetie”, zegt Paulus (1 Kor. 14:1).

Maar dat betekent helemaal niet dat wij een techniek toepassen om die gaven te bemachtigen.

Gebed in de naam van Jezus is een middel om contact met de echte God te krijgen. We kunnen als christen dus ook een bewustzijnsverruimend middel toepassen: het gebed. Bedenk wel: de duivel imiteert alles. Hij stelt voor het goede gebed een verkeerde techniek in de plaats.

 

Wordt vervolgd.

[30] Gisela Graichen. De nieuwe heksen. De Kern, 1987.

[31] Riet Bons-Storm e.a. Ruimte en Richting,  Boekencentrum, 1990, p. 30.

[32] Id. p. 93,94.

[33] Id., p. 107.

[34] Victor en Victoria Trimondi.Hitler-Buddha-Krishna, Wenen:Ueberreuter, 2002.

[35]  Contact met je gids, p. 48.

[36] Id, p. 58.

[37]  Channeling, p. 214.

[38]  Alles over mediumschap, p. 55.

[39]  Liever leven met engelen, p. 164.

[40]  Catherina van Siena. De Dialoog, paragraaf 71.

[41]  The letters of St. Catherina of Siena, Birghanton 1988, p. 79.

© paranormal-ministry.com – Martie Dieperink